ولى بلافاصله به آنها گفته مىشود شما دروغ مىگوئيد ، اعمال زشت فراوانى انجام داديد « آرى خداوند از اعمال و همچنين از نيتهاى شما با خبر است » ( * ( بَلى إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * ) . بنا بر اين جاى انكار كردن و حاشا نمودن نيست ! « اكنون كه چنين است از درهاى جهنم وارد شويد در حالى كه جاودانه در آن خواهيد بود » ( * ( فَادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها ) * ) . « چه جاى بدى است جايگاه متكبران » ( * ( فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ) * ) . نكته‌ها : 1 - سنت حسنه و سيئه براى انجام يك عمل قطعا مقدمات زيادى لازم است ، و در اين ميان نقش رهبران و ارشاد كنندگان و يا وسوسه گران ، نقش مهمى است ، همچنين نقش سنتهاى خوب يا زشت و ننگين كه زمينه فكرى و اجتماعى را براى اين گونه اعمال فراهم مىكند نمىتوان از نظر دور داشت ، بلكه گاه مىشود كه نقش رهبران ، و يا سنتگذاران بر همه عوامل ديگر پيشى مىگيرد . از اين رو هيچ دليلى ندارد كه آنها شريك جرم و يا شريك در نيكيها نباشند . روى همين منطق در آيات قرآن و روايات اسلامى به مساله « دلالت بر نيكى و بدى » و يا « سنت گذاردن ، اعم از نيك و بد » تكيه فراوان شده است . در آيات فوق خوانديم كه مستكبران گمراه و اغواگر ، هم بار گناهان خويش را بر دوش مىكشند و هم سهمى از بار گناهان پيروانشان را ( بى آنكه از مسئوليت پيروان كاسته شود ) .